Państwo Azteków w XV w. rozciągało się od Zat. Meksykańskiej do O. Spokojnego, a na południu sięgało Gwatemali. Po podboju niektóre miasta i plemiona całkowicie podporządkowały się Aztekom i zostały uznane za sprzymierzeńców, inne stawiały długotrwały opór bądź znajdowały się w stanie ciągłej wojny z Tenochtitlánem (m.in. Taraskowie i Tlaskalanowie). Azteckie państwo nie było zatem jednolitym tworem polit., lecz skupiało w swych granicach różnorodne grupy etniczne i liczne miasta-państwa, panując nad nimi dzięki swej przewadze militarnej. Układ ten osłabiał azteckie państwo i ułatwił hiszp. konkwistadorom, dowodzonym przez H. Cortésa, dość szybkie (1519–21) opanowanie gł. ośrodków polit.-wojsk. Mezoameryki (wykorzystano wrogie nastawienie do Azteków wielu podbitych przez nich ludów).