W okresie poklas. wzrosło znaczenie wojowniczych plemion, które w X w. opanowały większość dawnych ośrodków kulturalnych. Toltekowie, przybyły z północy lud „barbarzyński” z grupy Nahua, ok. 650–900 opanowali Teotihuacán i przejęli od jego mieszkańców wzorce kulturowe, znajomość rzemiosła i sztuki; później część Tolteków pozostała w podbitym mieście, pozostali zaś wyruszyli na północ, gdzie założyli stolicę swego państwa, wielki ośrodek kultowo-rel. Tollan (w XIII w. zburzony przez Cziczimeków). Po upadku państwa Toltekowie wywędrowali na południe, docierając m.in. na Jukatan, gdzie powstała tzw. kultura Tolteków-Majów (Chichén Itzá, Uxmal). Wprowadzili do sztuki prekolumbijskiej wiele nowych elementów, m.in. kolumny (monumentalne atlanty wyobrażające tolteckich wojowników i tzw. kolumny Pierzastego Węża) oraz czworoboczne filary, zdobione reliefami; charakterystycznym typem rzeźby było pełnoplast. wyobrażenie boga deszczu, Chac Moola, w postaci leżącego mężczyzny, z głową i kolanami uniesionymi w górę. Dawne ośrodki Zapoteków (Monte Alban) zostały podbite przez wojowniczych Misteków (region Oaxaca), którzy w okresie swej potęgi (1200–1521) rozwinęli bogatą działalność artyst. (wywarła ona znaczny wpływ m.in. na Azteków); architektura, reprezentowana przez budowle pałacowe (niskie, prostokątne budynki z płaskim dachem i wewn. dziedzińcami), kultowe i sepulkralne (Mitla, Yanhuitlán), odznaczała się bogactwem dekoracji ornamentalnych i wysokim kunsztem kamieniarskim. Mistekowie celowali w sporządzaniu i malowaniu kodeksów na skórze jeleniej (pismo piktograficzne), wyróżniających się wyrazistością rysunku, bogactwem i żywością barw.