Na przeł. XIX i XX w. sytuacja gospodarcza M. znacznie się pogorszyła, wraz ze wzrostem zadłużenia mongolskiej ludności u coraz liczniejszych chiń. przedsiębiorstw handl. i bankierskich, prowadzących w M. spekulacyjno-lichwiarską działalność. Na pocz. XX w. rząd mandżurski przygotował plan kolonizacji M. przez Chińczyków, na mocy którego władze miały wykupić ziemie uprawne za 50% ich wartości. Lichwiarskie firmy zaczęły przejmować ziemię za długi, co wywoływało bunty i powstania, które 1911 przekształciły się w ogólnonar. ruch wyzwoleńczy. Kierowali nim duchowni i świeccy feudałowie, na czele z bogd gegeenem rDże-bcun-dampą VIII, zwierzchnikiem mongolskiego Kościoła lamajskiego (1870–1924). Dzięki dogodnej sytuacji polit. (rewolucja w Chinach) i poparciu Rosji udało się M. zrzucić mandżurskie panowanie. W grudniu 1911 przedstawiciele wielkich posiadaczy i lamajskiej hierarchii proklamowali niepodległe państwo o teokratyczno-feudalnym charakterze, z bogd gegeenem jako zwierzchnikiem, posiadającym nieograniczoną władzę duchowną i świecką. W 1918 bolszewicy anulowali ros.-chiń. porozumienie, uznające status autonomii M. W 1919 Chiny zmusiły mongolski rząd do wyrzeczenia się autonomii, co obok zapaści gosp. i wpływu wojny domowej w Rosji przyczyniło się do polaryzacji nastrojów i dążeń (lamowie wiązali swe plany z Japonią, feudałowie świeccy — z Rosją).